Avukat Olcay Koparan Türk | Eskişehir
Evlilik birliğini korumak adına ne kadar çabalarsanız çabalayın bazen o ortak yolu yürümek taraflar için bir yük haline gelebilir. Böyle bir eşiğe gelindiğinde ise en büyük öncelik; her iki tarafın ve varsa çocukların daha fazla yıpranmadan, karşılıklı saygıyı koruyarak bu süreci geride bırakabilmesidir. İşte hukuk sistemimizin bu durumlar için öngördüğü anlaşmalı boşanma davası, bu zorlu dönemde belirsizliği ortadan kaldıran ve hayatınıza yeni bir sayfa açmanızı sağlayan en güvenli hukuki limandır. Hızlı ve kolay olarak bilinen bu süreç doğru yönetilmediği takdirde gelecekte büyük hukuki düğümlere yol açmasının yanı sıra taraflar için çekişmeli boşanma davası kadar yıpratıcı olabilmektedir.
Anlaşmalı boşanma davası, hukuk sistemimizdeki hemen hemen her davadan daha kısa sürede neticelendirilme özelliğine haizdir. Eskişehir’de uzman bir boşanma avukatı ile sürecinizi yürüttüğünüz takdirde tek celsede boşanmanız mümkün olacaktır. Aksi halde hukuki prosedürlerin hatalı veya eksik yürütülmesi, zaten zorlu bir süreçten geçen tarafların yükünü ağırlaştırmakla kalmaz; usuldeki bu yanlışlar öngörülen dava süresini de uzatır.
Anlaşmalı Boşanma İçin Şartlar
Her evlilik hukuk sistemimiz dahilinde anlaşmalı boşanmaya uygun değildir. Anlaşmalı boşanmanın sunduğu hız ve kolaylığın, düşünülmeden alınan fevri kararlara hizmet etmemesi adına kanunda bazı temel kısıtlamalar öngörülmüştür:
- Bir Yıllık Süre Şartı
Anlaşmalı boşanma davası açabilmek için resmi nikah tarihinden itibaren en az 1 yıl geçmiş olmalıdır. Bir yılını doldurmamış evliliklerde ancak çekişmeli boşanma davası olarak süreç takip edilebilmektedir. - Mahkeme Huzurunda İradelerin Beyanı
Belki de Eskişehir Boşanma Avukatı olarak protokol imzaladığımız müvekkillerimiz tarafından bana en çok sorulan soru; “Avukatım olarak siz gitseniz ben duruşmaya gelmesem olur mu?” sorusudur. Maalesef ki hayır… Eskişehir Aile Mahkemeleri de dahil olmak üzere Türkiye’nin her yerinde dosyada görevli hâkim, tarafları anlaşmalı olarak boşamadan önce tarafları bizzat mahkeme huzurunda dinlemek, tarafların anlaşmalı boşanma protokolü doğrultusunda onaylayıcı hür beyanlarını gözlemlemek zorundadır.
Yargıtay’ın 2. Hukuk DairesiE.2023/4062 K.2024/843 sayılı kararı incelendiğindetarafların huzurda bulunmaması durumunda; açılan çekişmesiz boşanma davasının maalesef ki çekişmeli boşanma davasına dönüştüğü görülecektir.
- Protokol Üzerinde Tam Uzlaşı Huzurdaki tarafların sadece “boşanmak istiyoruz” demesi anlaşmalı boşanma prosedürleri açısından yeterli değildir. Tarafların velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi detaylarda tam bir mutabakatı aranır.
Protokole Hâkimin Müdahalesi
Anlaşmalı boşanma davasında tarafların tüm detaylarda mutabık olması kural olsa da kanun koyucu buraya bir istisna getirmiştir: Velayet ve çocuklarla kişisel ilişki kurma düzenlenmesi…
Kanun koyucu her somut olayda niteliği ve niceliği değişen, üstelik kamu düzenini bu denli yakından ilgilendiren velayet ile çocuklarla kişisel ilişki kurma konusunda hâkimi tarafların iradesiyle bağlı kılarak kısıtlamamıştır. Çocuğun üstün menfaatini her şeyin üzerinde tutan mahkeme, gerekli gördüğü takdirde protokolde değişiklik yapılmasını talep edebilir veya takdir yetkisini kullanarak sürece doğrudan müdahale edebilir. Bu durum, sürecin sadece taraflar arası bir sözleşme değil, aynı zamanda yargı denetimine tabi ciddi bir aile hukuku tasarrufu olduğunu göstermektedir.
Protokol Hazırlarken Yapılan Kritik Hatalar
Eskişehir Boşanma Avukatı olarak şunu söylemeliyim ki; internet ortamından kopyalanan ve her somut olayın kendine has dinamiklerinden uzak hazırlanan taslak protokoller, ne yazık ki gelecekteki büyük hak kayıplarının habercisidir.
Hukuki bir titizlikle hazırlanan protokolde; Nafaka Artış Oranı (ÜFE/TÜFE veya sabit artış), Çocuklarla Kişisel İlişki Tesisi (hâkimin takdir yetkisi ve çocuğun üstün yararı saklı kalmak kaydıyla), Ziynet Eşyaları ve Mal Paylaşımı gibi hayati detaylar yoruma yer bırakmayacak netlikte hüküm altına alınmalıdır. Aksi halde;
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E.2019/335 K.2022/850 sayılı ilamı incelendiğinde;protokol metinlerinde sıklıkla kullanılan “Birbirimizden başkaca maddi ve manevi tazminat talebimiz yoktur” şeklindeki genel ifadelerin kapsamı net bir şekilde çizilmiştir. Yüksek mahkeme, bu tür genel beyanların, tarafların mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı veya değer artış payı gibi haklarından feragat ettiği anlamına gelmeyeceğini işbu sayılı karar ile hüküm altına almıştır. Bu tür beyanlar mal rejimine ilişkin davanın görülmesini engellemez. Boşanma davası kesinleştikten sonra taraflar bu karara dayanarak birbirlerine karşı mal paylaşımı davası açabilirler. Bu durum muhakkak ki yeni mağduriyetlere sebep olacaktır.
- Yargıtay’ın 2. Hukuk Dairesi E.2023/9077 K.2024/2421 sayılı ilamına baktığımızda ise; az önceki durumun tam tersi şekilde bu sefer de taraflarca imzalanan ve huzurda kabul edilen protokolde yer alan “her türlü mal ve alacak haklarından feragat” ifadesinin, boşanma sonrasında açılan mal rejiminin tasfiyesi davasına engel olduğunu görmekteyiz. Burada da protokolün bağlayıcılığının ve protokoldeki “genel feragat” ifadelerinin, ileride açılabilecek mal paylaşımı (katılma alacağı/değer artış payı) davalarını kesin olarak engelleyeceği hüküm altına alınmıştır.
İncelediğimiz kararlar, protokol hazırlanırken her bir hakkın ayrı ayrı ve tereddüde yer bırakmayacak netlikte belirtilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Zira mahkemece onaylanan protokol artık bir ilam (mahkeme kararı) niteliğinde olduğundan sonradan “Ben aslında öyle demek istememiştim” demenin hukuki karşılığı pek olmayacaktır.
Eskişehir’de Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı Boşanma Davasının hızı, davanın açıldığı mahkemenin iş yüküne göre değişmekle birlikte, tecrübelerime dayanarak Eskişehir özelinde usulüne uygun açılmış bir dava genellikle 2 ile 4 hafta içerisinde duruşma günü alınabilmektedir diyebilirim. Duruşma günü mahkemeye gelen tarafların imzasıyla birlikte aynı gün karar verilir ve gerekçeli kararın yazılıp kesinleşmesiyle süreç tamamlanır.
Çekişmeli Boşanma Davası Anlaşmalı Boşanmaya Nasıl Dönüşür?
Gerek sosyal çevremden duyduğum gerek müvekkillerimde gördüğüm kadarıyla oldukça yaygın olan yanlış kanaatin aksine, çekişmeli olarak başlatılmış bir boşanma davası sürecin sonuna kadar anlaşmalı boşanma davası statüsüne taşınabilir. Dava hangi aşamada olursa olsun; yerel mahkemede yargılama sürerken ve hatta dosya istinaf ya da temyiz aşamasındayken dahi tarafların uzlaşma sağlayarak boşanmalarını uzlaşma sağladıkları bir protokol çerçevesinde gerçekleştirmeleri mümkündür.
Yargıtay’ın 2. Hukuk Dairesi E.2023/2068 K.2024/2087 sayılı güncel kararında; çekişmeli boşanma davasının temyiz aşamasındayken tarafların usulüne uygun anlaşmalı boşanma protokolü sunmasıyla davanın anlaşmalı boşanma hükümlerine göre karara bağlanması gerektiği hüküm altına alınmıştır. İşbu güncel ve emsal karar çekişmeli-anlaşmalı dava statüsündeki davaların dönüşümünü onaylayıp destekler niteliktedir.
Çekişmeli Davadan Anlaşmalıya Geçişin Şartları;
- İrade Beyanı Şartı: Çekişmeli davanın anlaşmalı davaya dönüşebilmesi için tarafların mahkemeye her iki tarafın da imzasını taşıyan bir boşanma protokolü sunması veya tarafların duruşma esnasında bu uzlaşıyı tutanağa geçirmesi gerekmektedir.
- Süre Şartı: Çekişmeli davanın açılma tarihinden itibaren tarafların en az 1 yıl evli kalmış olması ise bir diğer şarttır.
Eğer dava açılış tarihi itibari ile evlilikte 1 yıllık süre dolmuşsa ve anlaşma protokolü dosyaya usulüne uygun kaydedilmişse mahkeme artık davanın çekişmeli niteliğini bir kenara bırakarak anlaşmalı boşanma usulüne göre hüküm kuracaktır.
Anlaşmalı Boşanma Davasından Vazgeçme ve Protokolden Cayma Hakkı
Anlaşmalı boşanma süreci, özü itibarıyla tarafların hür iradelerine dayalı bir mutabakattır. Ancak davanın açılmasından kararın kesinleşmesine kadar geçen süreçte taraflardan birinin fikrinin değişmesi hukuken mümkündür.
Hukuki olarak taraflar, yerel mahkemenin kararından sonra bile bu karar kesinleşene kadar anlaşmalı boşanma iradelerinden vazgeçebilirler. Bu vazgeçme durumu genellikle iki aşamada karşımıza çıkar:
- Duruşma Esnasında Vazgeçme: Taraflardan en az birinin duruşmaya gelmemesi veya duruşmada protokoldeki şartları (velayet, nafaka, tazminat vb.) kabul etmediğini beyan etmesiyle anlaşmalı boşanma davası çekişmeli davaya dönüşerek anlaşma prosedürü durdurulur. Davaya çekişmeli boşanma davası hükümlerince devam edilir.
- Karardan Sonra Vazgeçme: Mahkeme boşanma kararı verse dahi, karar kesinleşmeden önce tarafların istinaf kanun yoluna başvurarak veya feragat dilekçesi sunarak anlaşmalı boşanmadan cayma hakları da mevcuttur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E.2017/1941 K.2019/475 sayılı karar; anlaşmalı boşanma protokolünün mahkeme tarafından kabul edilip boşanma hükmü kurulmuş olsa dahi, hüküm kesinleşene kadar taraflardan birinin protokolü reddetmesi veya iradesinden dönmesi halinde boşanma kararı geçersiz hale gelir ve dava “çekişmeli boşanma” davasına dönüşür hükmü içermektedir. İşbu karar, anlaşmalı boşanma sürecinde irade serbestisinin kesinleşme anına kadar devam ettiğini açıkça kanıtlamaktadır.
Bu nedenle, mahkeme huzurunda imzaların atılmış olması süreci tamamen bitirmez; yasal kesinleşme süreci tamamlanana kadar tarafların mutabakattan dönme hakları devam edecektir.
bizimle
iletişime
geçin
Boşanma süreci sadece hukuki bir prosedür değil, aynı zamanda hayatınızda yeni bir dönemin başlangıcıdır. Bu süreci ruhsal olarak sağlıklı atlatmak ve geleceğinizi sağlam temellere oturtmak; özellikle de maddi haklarınızı ve çocuklarınızın geleceğini güvence altına almak için profesyonelce hazırlanmış dava dilekçesi ile Anlaşmalı Boşanma Protokolü hayati önem taşır. İnternetten kopyalanıp eksik hazırlanan belgeler, sonradan telafisi imkânsız hak kayıplarına yol açabilir.
Eskişehir boşanma avukatı Olcay Koparan Türk olarak, müvekkillerimizin bu süreci en az stres ve en yüksek hukuki güvenlik ile atlatması için titizlikle çalışmaktayım. Haklarınızın tam olarak korunması ve sürecin sağlıklı ilerlemesi için profesyonel hukuki destek almak sizi gelecekteki olası mağduriyetlerden koruyacaktır.
Hayatınızda yeni ve huzurlu bir sayfa açmak için bugün bizimle iletişime geçin.
Mesleki Bilgilendirme: Bu içerik, güncel mevzuat ve yargı pratiklerini analiz etmek amacıyla Eskişehir Barosuna kayıtlı Avukat Olcay KOPARAN TÜRK tarafından kaleme alınmıştır. Paylaşılan veriler, hukuki bir mütalaa veya doğrudan danışmanlık mahiyetinde olmayıp; konuyu genel çerçevesiyle kamuoyuna sunan bir akademik/profesyonel incelemedir.
Yasal Uyarı: İş bu internet sitesinde yer alan tüm yazılı metinler, Türkiye Barolar Birliği’nin mesleki dayanışma ve reklam yasağına ilişkin düzenlemelerine tam uyum gözetilerek, yalnızca bilgilendirme gayesiyle hazırlanmıştır. Her hukuki uyuşmazlığın kendine has dinamikleri olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle, hak kayıplarının önüne geçilmesi adına somut olay özelinde Eskişehir Tazminat Avukatı Olcay KOPARAN TÜRK veya yetkin bir meslektaşımızla doğrudan irtibat kurulması önemle tavsiye olunur.
Bu çalışma Eskişehir Barosuna kayıtlı Avukat Olcay KOPARAN TÜRK tarafından titizlikle incelenmiş ve onaylanmıştır.
